عرضه و تقاضا
ساعت ۱٠:٠٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۳ 

 عرضه و تقاضا، اولین درس در نظریه اقتصاد کلاسیک است و بیان می کند که با افزایش قیمت محصول، تمایل فروشنده برای ارائه کالا (عرضه) افزایش می یابد ولی تقاضای مشتریان برای خرید کالا کمتر می شود. در نمودار عرضه و تقاضا، بر خلاف نمودارهای ریاضی، محور عمودی (قیمت)، متغیر مستقل و محور افقی (تعداد/مقدار) متغیر وابسته است و باید به شکل نمودار ذیل (نمودار دوم) خوانده شود: با کاهش قیمت، تقاضای مشتریان برای کالا افزایش می یابد.
 نمودار عرضه در نقطه «حمایت» با محور قیمت برخورد میکند و در این نقطه، تعداد عرضه کنندگان به صفر رسیده است. به بیان دیگر با کاهش قیمت به نقطه ای می رسیم که دیگر هیچ عرضه کننده ای حاضر نیست محصول خود را با قیمت پایین تر بفروشد و در این شرایط حمایت یا support رخ داده است.

با افزایش قیمت، از تعداد تقاضا کنندگان کاسته می شود. این روند تا جایی ادامه می یابد که دیگر هیچ تقاضا کننده ای باقی نمی ماند زیرا از نظر خریداران قیمت بسیار بالا است در این حالت مقاومت رخ می دهد و احتمال افزایش قیمت نامحتمل است. به آن نقطه، «مقاومت» resistance می گویند.

اما در جامعه ما معمولا این نمودار به شکل دیگری است. وقتی قیمت ها مسیر صعودی را پیش می گیرند، انتظار افزایش آتی قیمت ها، مردم را وا می دارد که برای خرید آن کالا هجوم ببرند و این تقاضای کاذب باعث افزایش کاذب قیمت ها می شود و به صورت اثر دومینو، این دور به افزایش بی رویه قیمت ها می انجامد.

هنگامی که قیمت ها رو به نزول است، انتظار مردم برای کاهش بیشتر قیمت ها باعث می شود به طور موقتی از خرید کالا خود داری کنند و این کاهش کاذب تقاضا و افزایش عرضه در مقابل تقاضا، اثر دومینو را  در کاهش قیمت به کار می گیرد و قیمت ها به نسبت بیشتری کاهش می یابد.

در کلاس کارشناسی ارشد، درس "اقتصاد مدیریت" صحبت های مفصلی با استاد این درس داشتم که یکی از مشکلات اقتصاد کشور ما، عدم شناسایی و مدل سازی این الگوها توسط متخصصین اقتصادی کشور ماست و اگر اساتید و مراکز تحقیقاتی بتوانند این رفتارها را تحلیل کنند، شاید بتوان تئوری های جدید اقتصادی در ایران تدوین کرد.

حتما شما هم کسانی را می شناسید که با انتظار افزایش قیمت، خودرو سواری و خانه را در اوج قیمت خریداری کردند. معمولا در این نوسانات قیمت، کسانی به سود اقتصادی می رسند که در ابتدای افزایش قیمت ها اقدام به خرید و در ابتدای کاهش قیمت ها اقدام به فروش کنند. این مساله مانند عضویت در شرکتهای هرمی است که هر چقدر زودتر اقدام به عضویت کنید، بیشتر منفعت می برید و کسانی که دیر هنگام اقدام به عضویت می کنند، در نهایت متضرر خواهند شد.

پی نوشت:
موضوع کاهش قیمت ارز و طلا، که قابلیت تبدیل پول برای جلوگیری از کاهش دارایی را دارد، باید به طور جداگانه بررسی شود.


کلمات کلیدی: